Türkçe rap’in gelişiminden bugüne tüm sürecin içerisinde olan ve şu an da rap’in Türkiye’deki en güçlü seslerinden biri olan Ceza yeni albümü “Suspus”u son albümünden tam 5 yıl sonra sevenleriyle buluşturdu. Esen Müzik etiketiyle raflara çıkan albümde müziklerde RokaBeat, Da Poet, Giorgio Moroder, İsmail Genç ve Cahit Berkay gibi müzisyenlerin emeği varken bir de Sansar Salvo düeti bulunuyor. “En iyi albümüm” diye nitelediği albüme adını veren “Suspus” şarkısına çekilen klip ise şimdiden çok yoğun ilgi görüyor. Ceza ile buluştuk ve yeni albümüne ve rap müziğe dair konuştuk.
“Suspus” uzun yıllar sonra gelmiş bir albüm. Bu bekleyişin sebebi neydi?
Bir sürü etken var bu bekleyişle alakalı. Ama bu süreçte müzikten ayrı kalmadım. “Türk Marşı” single’ını çıkardım. Onun haricinde de Killa Hakan’ın albümünde ve Ahmet Kaya anısına çıkan albümde bir çalışmam oldu. Ama iki albüm arasında bu kadar zamanın geçmesinin asıl sebebi bir arayış içerisinde olmuş olmamdı. 2012’de bu albüm için çalışmalara başlamış olmama rağmen bazı şeyler içime sinmiyordu. Bununla beraber rap ortamı da çok sığılaşmaya başlamıştı. O da beni biraz etkiledi. Çünkü kültürden hiçbir haberi olmayan, sadece Türkçe rap dinleyen ve onun da çok yanlış örneklerini dinleyen gençler vardı. Bu da beni biraz soğuttu ve karamsar olmaya itti. Bu süreç benim nasıl bir iş yapmam üzerine düşünmememle ilerledi. Ve 2014’ün son aylarına doğru yoğun bir çalışmaya girdim ve bu aybaşı itibariyle de albüm piyasaya çıktı. Baktığımda bu 5 senelik arayı iyi ki vermişim diyorum. Her şey istediğim gibi oldu.
“Suspus” adı bu sessizlikten ötürü mü?
Albüm konsepti ve içeriğiyle de alakalı tabii. Hem kendi suskunluğum, hem de toplumun ve dünyanın da birçok şeye suspus halinde olmaları yüzünden bunlara da dikkat çekmek istedim.
“Suspus” albümünde dinleyiciler neleri bulacak?
Aldığım ilk tepkilere göre de özledikleri CEZA’yı bulduklarına inanıyorum. 80’lerden bu yana rap dinliyorum. Bu işin yıllardır içerisindeyim ve öğrendiğim her şeyi, rap teknikleri ve rap’in matematiği açısından olsun, müzikal ve lirikal açıdan olsun, bu albümle beraber ortaya koydum. Eskiden bir saatte yazıp bitirdiğim şarkı sözlerine bu sefer günlerce uğraştım. Beatler (altyapı) canlı performanslarla kaydedildi. Örnek ve okul niteliğinde bir albüm oldu. Müzik kariyerimde yaptığım en iyi albümüm olduğunu düşünüyorum.
CEZA’nın müziğinde ne değişti?
Yaş ilerledikçe seçici olmaya başladım. Eskiden beat biterken bir yandan da sözleri yazmaya başlıyordum. Hızlı bir şekilde kaydediyorduk. Ama bu kez parçalar üzerine çok fazla uğraştım. Tüm bunlar da bu albümü, yıllardır edindiğim deneyimlerle, önceki albümlerdeki amatörlüklerin dışında bir albüm haline getirdi. Yaşın ve müzikal birikimlerin olgunluğu var bu albümde.
Lirikal anlamda da bir değişimden söz edebilir miyiz?
Duygularım hiç değişmedi. “Medcezir” albümünü de dinleseniz aynı şeyleri hissedersiniz. Ama hep ifade şekli değişiyor. Daha dolaylı ama duyguyu daha iyi ifade edebilme durumum söz konusu.
Bu albümle beraber daha sert ve yumruğunu masaya vuran bir CEZA’yı görüyoruz.
Evet biraz daha sert söylemlerim var. Birkaç senedir yaşadığımız toplumsal olaylar da etkiledi. Hep içimden gelen şeyleri yazdım. Siyasi olmak gibi bir misyonum yok ama ben de bu halkın bir adamıyım ve vatandaşım. Bir müzisyen olarak yüzeysel bir biçimde gördüğüm şeyleri aktarmaya çalıştım. İnsanlara bir şey aktarmanın en iyi yol sanattır.
“Suspus” şarkısında geçen “Rap politiktir” cümlesini klipteki temayla örtüştürebiliyoruz. Klibi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Güzel bir tespit. İnsanlar zaten anlatmak istediğimiz şeyleri kliple anladılar. Video klibi de iki şekilde aşamalı olarak düşünebiliriz. Birincisi, benim de sizin de, yaptığımız işin dünyada bir önemi yok. Herkes kendini önemli hissetse de önemsiziz. Ben müziğimi, siz de gazeteciliğinizi yaparken savaş içindeki insanlar bunu görmüyorlar. İkinci basamakta ise bu olup biten gerçekler var ve ben müziğimle göstermek ve anlatmak istedim tüm bunları. Öte yandan klip için büyük emek harcandı. 400’e yakın insanın çalıştığı ve çekimlerinin 4 gün sürdüğü bir çalışma. Bu albümle beraber aklımdaki klip projesini de gerçekleştirmek istedim. Video klip çekmek her şarkıcı için lüks bir olay. 10.000-20.000 TL ile de bir klip çekilebilir. Ama ben dünya çapında bir şey olsun istedim. Bu müziğimize gösterdiğimiz özenle ilgili bir şey. İyi bir kliple iyi bir anlatım ortaya koyabilmek. Herkes bunu yapmak ister ama bu imkanlarla da alakalı bir şey. Nihayetinde ortaya da bu iş çıktı. Aldığımız tepkiler de çok hoş.
Gezi sürecini de gösteren bir tema mevcut klipte.
Son beş sene içerisinde yaşadığım, çevremde, toplumda, dünyada gördüğüm her şeyi göstermek istedim.
Türkçe rap’in politik olarak eksikliği eleştirisi hakkında ne diyorsunuz?
Türkçe rap’te de çok cahil bir tayfa olmasına rağmen çok iyi müzik yapıp, çok iyi şeyler anlatan insanlar da var. Ama gelgelelim medyada rap yok hükmünde. Bırakın bu sesleri medyada duymayı, rap müziği duymak bile neredeyse imkansız. Bu, insanların zihnini açan, düşündürmeye iten alternatif müzik tarzlarına yönelik, pop, arabesk ve fantezi dışında müziği medyaya sokmayan insanlar yüzünden uygulanan bir yol.
Siz bu cehaleti mi değiştirmek istiyorsunuz?
Benim amacım rap’e bu toplumda yer kazandırıp dinletebilmek. “Rap politiktir” diyor parçada ama bazıları bunun için de “rap’i neden siyasete alet ediyorsun” diye çıkışıyor. Oysa rap zaten politiktir. Aynı zamanda eğlenceli ve duygusaldır da. Rap hayattan her şeyi barındırır. Rap müzik Amerika’da çete savaşlarını bitirdi.
Rap bizim coğrafyamızda da barış için bir umut olabilir mi?
Neden olmasın? Sanat her zaman için bir umuttur. Şiddet, kan akıtmak, savaş hiçbir zaman çözüm değil. İnsanlar dertlerini keşke bu yollarla anlatabilse. “Hiç kan dökülmesin diye vardır aşıkların atışması” diye bu yüzden diyorum şarkıda.
Sanırım sizinkisi insanları mutsuzluğa götüren şeylerin karşısında bir tavır.
Elbette ki öyle. Vatandaş olarak bakıyorum her şeye. Peşimden siyasi bir amaçla kitleleri sürüklemek gibi bir niyetim yok. İktidar ya da muhalefet kim olursa olsun ben hepsinin ve her yanlışın karşısındayım. Siyasi bir şarkıcı değilim. İşçiydim eskiden ve hayatın içindeydim. Benim görevim bundan ibaret.
Şarkılarınızdaki nakarat tekniği diğer rapçilerden biraz farklı.
Genelde 8’li olmasına rağmen 12’li nakarat yapan ilklerden biriyim. Üç kıta nakarat benim stilim. İyi dinleyiciler fark ediyor bunu.
Albümle alakalı ilerleyen projeler nelerdir?
Birkaç klip çekmeyi daha düşünüyoruz. Konserlerimiz ve turumuz da ilerleyen haftalarda başlayacak.
CEZA
Suspus / Esen Müzik
Fotoğraflar: Mete Güner
Müzik Ekspres Alternatif Ruhun Gıdası





